Ülke genelinde bilgiye ulaşmada özel gereksinimli bireylere eşit fırsatların oluşturulması amacıyla başlatılan “III. Erişilebilir Kütüphaneler Çalıştayı” farklı disiplinlerden alanında uzman kişileri Bartın Üniversitesinde (BARÜ) bir araya getirdi.
Bartın Üniversitesi ev sahipliğinde “III. Erişilebilir Kütüphaneler Çalıştayı” Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (ASHB) Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü (KYGM), Manisa Celal Bayar Üniversitesi iş birliğinde Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu organizasyonuyla düzenlendi. Çalıştayda, 29-30 Kasım 2023 tarihlerinde yüz yüze ve çevrim içi oturumlar ile bilgiye engelsiz erişim hususunda gerçekleştirilen uygulamalar ve devam eden çalışmalar hakkında bilgiler verildi.
Çalıştayın açılış konuşmasını çevrim içi olarak gerçekleştiren ASHB Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürü Elmas Esra Ceceli, engelli bireylerin bilgiye erişilebilirliği konusunda ülke genelinde yapılan çalışmaları aktararak “Engellilerin haklarına yönelik 2007 yılında yapılan sözleşmeyi imzalayan ilk ülkeler arasında yer aldık. Engelli vatandaşlarımıza yönelik pozitif ayrımcılığı anayasal güvence altına aldık. Bakanlık olarak erişilebilirlik alanında farkındalık oluşturmaya, bilgi ve bilinç düzeyini artırmaya yönelik çalışmalarımızı yoğun bir şekilde sürdürüyoruz” diye konuştu.
Çalıştayın açılışında konuşan BARÜ Rektörü Prof. Dr. Orhan Uzun ise BARÜ Merkez Kütüphanesinin özel gereksinimli bireylerin kullanımına uygun olarak tasarlandığını belirterek “Kalite ve sürekli iyileştirme sloganıyla çıktığımız bu yolda engelli öğrencilerimizin her ihtiyacına uygun, örnek bir üniversite oluşturmak için büyük hassasiyet gösteriyoruz dedi.
Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi tanıtıldı
Açılış konuşmalarının ardından Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu Koordinatörü, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Özhan Kalaç moderatörlüğünde “İyi Uygulama Örnekleri” başlıklı panel gerçekleştirildi. Panel kapsamında Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Kütüphaneler Daire Başkanlığından Lütfü Kılınç, “Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi Engellilere Yönelik Faaliyetler” adlı sunumunda özel gereksinimli bireylere yönelik; Braille baskılı yayın koleksiyonu ve isimlikler, acil çağrı butonu, görme engelliler teknoloji sınıfı ile sesli adımlar uygulaması gibi kütüphanede kullanılan uygulamaları tanıttı.
Farklı engel gruplarının ihtiyaçlarına yönelik kapsayıcı çalışmalar…
“Otizm Dostu Kütüphane Hizmetlerine İlişkin Paydaş Görüşleri” adlı sunumda ise Anadolu Üniversitesi Özel Eğitim Bölümünden Prof. Dr. Yasemin Ergenekon, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylerin kütüphanelere erişimi üzerine yapılan çalışmalara yönelik yürütülen araştırmaları aktardı. Hacettepe Üniversitesi Okul Öncesi bölümü doktora öğrencisi Nilay Kaptan da çocuk kütüphanelerinde bu araştırmalar kapsamında elde edilen bulguları ve önerileri paylaştı.
Panelde son olarak Eğitimde Görme Engelliler Derneği (EGED) Erişilebilir Dijital Matematik Kütüphanesi Projesi Koordinatörü Oğuz Akkaya, matematik öğreniminde kullanılan materyaller hakkında bilgi vererek dijital materyallerin önemine değindi. Aynı dernekten Engelsiz Nota Kütüphanesi proje yürütücüsü Ali Caner Alpaslan ise görme engelli bireylerin en fazla yöneldiği sanat dalının müzik olduğunu belirtti.
Dijital çağda e-uygulamalar anlatıldı
İkinci oturumda verilen “Herkes İçin Erişilebilir Kütüphane Hizmetleri ve Kapsayıcı Yayıncılık” adlı panel ise KYGM Kütüphanecilik Standartları Daire Başkanı Asuman Akdemir moderatörlüğünde yapıldı. İlk olarak KYGM Kütüphane Koordinasyon Birimi Sorumlusu Mehmet Başaran, halk kütüphanelerinin erişilebilirliği hakkında ülke genelinde yapılan çalışmaları ve gezici kütüphane hizmetlerini aktardı. Sakarya Akyazı İlçe Halk Kütüphanesinden Belgüzar Aksoy Gürer ‘Herkes için kitap’ sloganıyla işitme engelli bireyler için geliştirilen “Kitap+” uygulamasından bahsetti. KYGM Dijital Yayıncılık ve Ar-Ge Birimi Sorumlusu Mehtap Çayırlı ise bünyesinde binlerce dijital kitap bulunduran “e-kitabım” uygulamasını tanıttı. Aynı kurumdan kütüphaneci Büşra Salman da “Konuşan Kitaplık” projesinin ortaya çıkış süreçlerini ve uygulamanın nasıl kullanılacağını anlattı. Oturumun son konuşmasında ise KYGM Kültür ve Turizm Uzmanı Metehan Samancı Milli Kütüphane’de geliştirilen elektronik hizmetler hakkında konuştu.
